. SİGARA .
Sigara içmek ne
kadar zararlı?
Sigara içmek,
tütün tüketmenin en tehlikeli yoludur.
Tütünün
yakılması yaklaşık 4000 farklı madde üretir.
Sigaralar
neden tehlikelidir?
Tütün nedeniyle
tehlikelidir. Farklı şekillerde tüketilebilir.
Snus olarak
emilebilir veya toz halinde burundan çekilebilir.
Sigara içmek en
tehlikeli tüketim yöntemidir.
Tütünün
yakılması yaklaşık 4.000 farklı madde üretir.
En zehirli
olanlar katran, nitrozaminler, akrolein ve karbonmonoksittir.
Nikotin, tütün
bağımlılığının merkezindedir, ancak neden olduğu hastalıkların merkezinde
değildir.
Sigara içmek
hangi hastalıklara neden olur?
Tütün, çoğu
ölümcül veya ömür boyu süren sonuçlara yol açan çeşitli hastalık türlerinden
sorumludur.
Arteriyoskleroz ("damar
sertleşmesi"), karbonmonoksitten kaynaklanır.
Bu gaz,
atardamar duvarlarına zarar vererek daralmaya veya tıkanmaya yol açar.
Bu durum kalpte
meydana geldiğinde kalp kriziyle sonuçlanır.
Beyinde ise
inme olarak adlandırılır.
Bir diğer
hastalık türü de kanserdir.
Bu en sık
akciğerlerde, idrar yollarında ve sindirim sisteminde görülür.
Tütün ayrıca
kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH ) gibi solunum yolu
hastalıklarından da sorumludur.
Bu durumda
akciğerler artık düzgün çalışmaz ve nefes almak ancak oksijen maskesiyle mümkün
olur.
Peki ya
sadece bir sigara ya da bir paket sigara içersem?
15 yıl boyunca
her gün sigara içmek ölümcül hastalıklara yol açabilir.
Bu durumda,
akciğer kanseri geliştirme riski 20 kat, damar sertliği riski ise 3
kat daha yüksektir. Sorun şu ki, tütün son derece bağımlılık yapıcıdır.
Tek bir sigara,
sigara içmeye başlama riskini ve dolayısıyla gelecekte bu hastalıklara
yakalanma riskini artırır.
Sigaradaki
toksinler kalbi işte böyle etkiliyor.
Sigaralarda
bulunan yaklaşık 5.300 kimyasal maddenin her biri insan vücuduyla farklı
şekillerde etkileşime girdiğinden, sigara içmenin kalbe olan zararlı etkileri
de çeşitlidir.
Sigaradaki en
belirgin toksinlerden nikotin ve karbonmonoksit özellikle kalbe zarar verir.
- “Kalp ve damar sisteminde
nikotin kalp atış hızını artırır ve periferik kan damarlarının daralması
yoluyla kan basıncında artışa yol açar. Kan basıncı, kalbin "son
yükünü" önemli ölçüde belirlediğinden, sigara içenlerde kalp daha fazla
çalışmak zorunda kalır. Nikotin böylece mevcut yüksek kan basıncını
kötüleştirir ve daha önce sağlıklı olan bireylerde gelişmesini teşvik eder.
Yüksek kan basıncı ise felç için en önemli risk faktörüdür.”
Karbon monoksit
ise kandaki oksijen yerine hemoglobine bağlanarak “kardiyovasküler” sisteme yük
bindirir ve böylece kanın hayati oksijeni taşıma kapasitesini azaltır.
Uzmanın
uyardığı gibi, bu durum ayrıca önceden koroner arter hastalığı olan kişilerde
kalp krizi riskini de artırır.
- "Sigaranın
kardiyovasküler sistem üzerindeki diğer olumsuz etkileri -örneğin kanda
damarlara zarar veren LDL kolesterolün artması veya tromboz riskinin artması-
çok faktörlüdür ve tütün dumanıyla emilen reaktif oksijen bileşikleriyle (yani
radikallerle) de ilişkilidir".
. Tüm uyarılara rağmen, sigara içmek her
yıl yaklaşık 7,6 milyon ölüme yol açmaya devam ediyor.
. Bunun
nedenlerinden biri, tütün dumanında bulunan ve diğer şeylerin yanı sıra kalp
sağlığına zarar veren ve kalp krizi riskini artıran 200'den fazla maddedir.
Beni bağımlı yapan şey ne?
Nikotin .
Bu madde
tütünde doğal olarak bulunur.
Sigara içerken
solunduğunda, kan dolaşımı yoluyla sadece yedi saniyede beyne ulaşır.
Orada, öforik
bir etki yaratır.
Zevk verir, ruh
halini yükseltir, konsantrasyonu artırır ve benzeri etkiler sağlar.
Başka bir
deyişle, kendinizi daha iyi ve daha uyanık hissedersiniz.
Sorun şu ki: beyniniz buna alışır.
Bu yüzden giderek daha fazla nikotin ister .
Gözlemler
ayrıca cinsiyetler arasında bir fark gösteriyor:
- Ortalama olarak kadınlar
bir sigarayla hayatlarının 22 dakikasını kaybediyor, erkekler ise 17 dakika. Diğer
sonuçlar:
Bir
kutu ömrünüzü yedi saat kısaltır, bir yıl boyunca her gün bir kutu 50 gün olur.
Normal bir sigara tiryakisi
olarak, ortalama olarak, yaklaşık on yıllık hayat kaybedersin.
Sigarayı
bıraktığınız anda, yukarıda bahsedilen olumlu etkiler tersine döner: mide
bulantısı, sinirlilik, depresyon, konsantrasyon güçlüğü vb. hissedersiniz.
Bir sigara bu
olumsuz etkileri hafifletebilir.
Bu nedenle
sigara içme isteği daha da güçlenir.
Bunlara yoksunluk
belirtileri denir.
Nikotin vücutta
sadece bir ila iki saat kaldığı için çok hızlı ortaya çıkarlar.
Yoksunluk
belirtileri, sigarayı bıraktıktan iki ila üç gün sonra en şiddetli
halini alır ve ortalama 10 ila 40 gün sürer.
. Alışkanlık ve ardından bağımlılık
yapması ile sigara en yaygın bir kötü alışkanlıktır.
Bunun ardından
bağımlı olan kişi diğer madde bağımlılığına da yatkın olur.
.Çok yönlü
bağımlılık her zaman insanın özgür iradesini elinden alır, sağlık sistemini her
yönden olumsuz etkiler.
. Madde bağımlılığından kendinizi koruyunuz.
. Öğretmen Gönen ÇIBIKCI, 2026.01.04, İS.
. YAZININ TÜMÜNÜ OKUYUNUZ:
Kaynaklar:
https://www.instagram.com/p/DTFKU8JCHeW/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ==
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Yorum yapanın adı ve soyadı: