MUTLAK BUTLAN

 .    “MUTLAK BUTLAN” NEDİR?
.  Mutlak butlan diye bir alışılmamış uygulama koydular. Bunun anlamı nedir? Neye karşı ve hangi organ yapmıştır? Bu konu üzerine bir derleme yaptım:
.  Hukuk literatüründe son derece teknik ve köklü bir kavram olan mutlak butlan, Mayıs 2026 itibarıyla Türkiye siyaset gündemine ani ve alışılmadık bir yargı kararıyla taşındı.
Bu kararla birlikte kavram, teorik bir hukuk terimi olmaktan çıkıp doğrudan ana muhalefet partisinin yönetim yapısını değiştiren pratik bir müdahale aracına dönüştü.
Bu ani gelişmenin arka planı, anlamı ve uygulayıcı organları şu şekildedir:
1. Mutlak Butlan Nedir?
Hukuki anlamda mutlak butlan; bir hukuki işlemin (sözleşme, karar, kongre vb.) kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine, genel ahlaka tamamen aykırı olması veya kurucu unsurlarında ağır sakatlıklar bulunması nedeniyle başlangıçtan itibaren geçersiz sayılmasıdır.
"Yok Hükmünde" Sayılma: Mutlak butlanla sakatlanan bir işlem, hukuk dünyasında baştan beri hiç doğmamış, hiçbir zaman sonuç doğurmamış kabul edilir.
Düzeltilemezlik: Taraflar sonradan onay verse ya da aradan uzun yıllar geçse bile bu işlem geçerlilik kazanamaz. Zamanaşımına tabi değildir ve mahkemelerce kendiliğinden (re'sen) dikkate alınır.
2. Neye Karşı Yapılmıştır? (Gündemdeki Karar)
Bu kavramın siyasi arenada "alışılmamış bir uygulama" olarak nitelendirilmesinin nedeni, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) Özgür Özel'in genel başkan seçildiği 38. Olağan Kurultayı'na “karşı uygulanmış” olmasıdır.
Eski bir parti üyesinin, kurultayda delegelere yönelik "rüşvet ve usulsüzlük" iddialarıyla açtığı davada mahkeme, “delegelerin iradesinin sakatlandığı ve kamu düzenine aykırılık oluştuğu gerekçesiyle” kurultay kararlarını mutlak butlanla malul (geçersiz) saymıştır.
Bu kararla birlikte Özgür Özel yönetimi hukuken geçersiz kabul edilmiş ve eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'na görevin iade edilmesine yönelik bir süreç tetiklenmiştir.
3. Hangi Organ Yapmıştır?
Bu sıra dışı ve tartışmalı karar yargı organları tarafından alınmıştır:
İlk Derece Kararı: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, kurultay davasında "mutlak butlan" tespiti yaparak ihtiyati tedbir kararı vermiş ve bu kararı icra memurları kanalıyla taraflara tebliğ etmiştir.
İtiraz Mercii: CHP yönetiminin bu karara karşı yaptığı acil itiraz başvurusu, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından oy birliğiyle reddedilmiştir.
Adalet Bakanlığı yetkilileri, kararın yargı bağımsızlığı çerçevesinde alındığını belirtirken, bu karara karşı Yargıtay yolunun (temyiz) “açık” olduğunu ifade etmişlerdir.
.  Siyasi partilerin kendi kurultay iradelerinin ve delegelerinin kararlarının, adli bir mahkeme tarafından "mutlak butlan" gerekçesiyle baştan itibaren yok sayılması, Türk siyasi tarihinde benzerine “az” rastlanan ve "yargı eliyle parti yönetimi dizaynı" eleştirilerine yol açan “son derece radikal” bir hukuki müdahaledir.
.  CHP'de mutlak butlan krizi gündemi: (https://www.youtube.com/watch?v=T066ih8QRlc)
 Bu haber bülteni videosu, mutlak butlan kararının ardından CHP içerisinde yaşanan liderlik krizini, YSK'nın kararını ve bu gelişmenin piyasalar ile Ankara kulislerindeki anlık etkilerini aktarmaktadır
Bu karara karşı ne yapılabilir?
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin verdiği bu radikal "mutlak butlan" kararı, henüz kesinleşmiş bir “nihai hüküm değildir”.
Siyasi partiler hukuku ve medeni usul hukuku çerçevesinde, mevcut parti yönetiminin bu kararı durdurmak ve iptal ettirmek için önünde net hukuki adımlar bulunmaktadır.
Mevcut süreçte bu karara karşı atılabilecek ve halihazırda atılmakta olan adımlar şunlardır:
1. Yargıtay Nezdinde Temyiz Başvurusu (Ana Hukuki Yol)
İstinaf mahkemesinin (Bölge Adliye Mahkemesi) verdiği bu karar kesin nitelikte değildir.
Kanunen kararın tebliğinden itibaren “iki hafta içinde Yargıtay’da temyiz yolu” açıktır.
-Ne Yapıldı? Özgür Özel yönetimi ve CHP avukatları, kararın hemen ardından dosyayı hızlıca Yargıtay’a taşıyarak temyiz başvurusunda bulundu.
-Talep Nedir? Temyiz dilekçesinde, istinaf mahkemesinin "mutlak butlan" gerekçesinin tamamen “hukuka aykırı” olduğu, delege iradesinin sakatlanmadığı belirtilerek kararın “esastan bozulması” ve uygulanmasına hükmedilen “ihtiyati tedbirin kaldırılması” talep edildi.
2. İhtiyati Tedbirin Durdurulması / Kaldırılması Talebi
Mahkeme, kararın kesinleşmesini beklemeden Özgür Özel yönetiminin görevden uzaklaştırılmasına ve Kemal Kılıçdaroğlu yönetiminin görevi devralmasına yönelik bir ihtiyati tedbir (geçici koruma) kararı da eklemiştir.
-Yürütmeyi Durdurma Arayışı: CHP avukatları, kararın Yargıtay'da esastan incelenmesi bitene kadar, bu devir teslimi öngören ihtiyati tedbirin uygulanmasının “durdurulmasını” talep etmektedir.
Çünkü Yargıtay kararı bozarsa, bu süreçte yapılmış olan “tüm tasarruflar” partiyi “geri dönülmez” bir hukuki kaosa sürükleyecektir.
-Not: Karşı tarafın (Kılıçdaroğlu'nun avukatları) ise mevcut yönetimin yetkisiz kaldığını iddia ederek bu temyiz başvurularının geçersiz sayılması yönünde dilekçeler vererek süreci kilitlemeye çalıştığı görülmektedir.
3. Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Bireysel Başvuru
Eğer Yargıtay istinaf mahkemesinin bu kararını onaylar ve kurultayın iptalini kesinleştirirse, iç hukuk yolları içinde başvurulacak bir sonraki durak Anayasa Mahkemesi'dir.
-Seçme, Seçilme ve Örgütlenme Özgürlüğü İhlali: Siyasi partilerin yönetimi ve kurultay iradesi, Anayasa güvencesi altındadır.
 Mevcut yönetim, adli yargı eliyle bir partinin yönetimine müdahale edilmesinin "örgütlenme özgürlüğü", "seçme-seçilme hakkı" ve "demokratik siyasi faaliyet yürütme hakkı" ilkelerini açıkça ihlal ettiğini gerekçe göstererek AYM'ye bireysel başvuru yapabilir.
4. Siyasi ve Pratik Çözüm: Olağanüstü Kurultay Çağrısı
Hukuki süreçlerin uzaması veya olumsuz sonuçlanması ihtimaline karşı, parti iradesini yeniden tescillemenin en kesin yolu en kısa sürede meşru bir Olağanüstü Kurultay toplamak olacaktır.
-Eğer Yargıtay kararı onarsa ve yetki geçici olarak eski yönetime geçerse dahi, delegelerin salt çoğunluğunun imzasıyla veya parti organlarının kararıyla doğrudan "seçimli olağanüstü kurultay" kararı alınabilir.
-Bu kurultayda delegeler Özgür Özel'i (veya mevcut yönetimi) yeniden ve bu kez mahkemenin öne sürdüğü "butlan" gerekçelerini tamamen “boşa” çıkaracak biçimde (açık ara ve tartışmasız usullerle) seçerse, mahkeme kararı pratik olarak hükmünü yitirir ve “parti yönetimi meşruiyetini” tazelemiş olur.
.  Öğretmen GÖNEN ÇIBIKCI, 2026.05.24, SW.
.      YAZININ TÜMÜNÜ OKUYUNUZ:

(AI-YZ destekli kişisel araştırma ve değerlendirmeme dayanan özgün bir çalışmadır.)